ارائه کننده: فائزه اسکندری

استاد راهنما: دکتر بهروز زارعی دارکی

استاد مشاور: دکتر مهدی عیاری نوش آبادی

استاد ناظر داخلی: دکتر سیدفخرالدین حسینی

استاد ناظر خارجی: دکتر حسین ریاحی

نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر مریم یزدانی فشتمی

تاریخ: ۱۴۰۵/۰۶/۲۲

ساعت: ۰۹:۰۰

مکان: سالن اصلی کاخ

چکیده:

اسپیرولینا (Spirulinaplatensis) یکی از ریزجلبک‌های ارزشمند از نظر تغذیه‌ای و زیستی است که به دلیل دارا بودن پروتئین، رنگدانه‌های زیست‌فعال، ترکیبات فنولی، فلاونوئیدها، اسیدهای چرب و عناصر معدنی مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش، اثر غنی‌سازی محیط کشت اسپیرولینا با عنصر روی بر برخی ویژگی‌های فیتوشیمیایی، آنتی‌اکسیدانی، آنتی‌باکتریایی و معدنی آن بررسی شد. برای این منظور، اسپیرولینا در محیط کشت زاروک و در تیمارهای مختلف روی شامل 0، 10، 20 و 40 میلی‌گرم در لیتر به همراه شاهد کشت داده شد و سپس شاخص‌هایی شامل رشد، رنگدانه‌ها، پروتئین، لیپید، تجمع عناصر معدنی، فنول و فلاونوئید کل، فعالیت مهار رادیکال DPPH، خاصیت آنتی‌باکتریایی، سمیت زیستی و فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز مورد ارزیابی قرار گرفت.

نتایج نشان داد که افزودن روی باعث تغییر در ترکیب بیوشیمیایی و معدنی زیست‌توده شد. بیشترین تجمع روی در تیمار 40 میلی‌گرم در لیتر مشاهده شد، در حالی که بیشترین مقدار آهن و منیزیم در تیمار 20 میلی‌گرم در لیتر به دست آمد. مقدار فنول کل در هر دو عصاره آبی و الکلی در غلظت 20 بیشترین مقدار را نشان داد. در مورد فلاونوئید کل، بیشترین مقدار در عصاره آبی در تیمار 40 و در عصاره الکلی در شاهد مشاهده شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی نیز در تیمارهای مختلف وابسته به غلظت روی و غلظت عصاره بود. در آزمون آنتی‌باکتریایی، تیمار غلظت 10 در برخی شرایط بیشترین اثر بازدارندگی را علیهEscherichiacoliوStaphylococcus aureusنشان داد. همچنین نتایج آزمون سمیت با آرتمیا بیانگر آن بود که عصاره‌های مورد بررسی در مقایسه با بلانک سمیت قابل‌توجهی ایجاد نکردند. فعالیت آنزیم SOD نیز در تیمار 20 میلی‌گرم در لیتر بیشترین مقدار را داشت و در غلظت بالاتر کاهش یافت.

به طور کلی، نتایج نشان داد که غنی‌سازی اسپیرولینا با روی می‌تواند بر ترکیب فیتوشیمیایی، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی، ویژگی‌های ضدباکتریایی و تجمع عناصر معدنی اثرگذار باشد، با این حال این اثرات به غلظت روی وابسته بوده و افزایش بیشتر روی لزوماً با بهبود همه شاخص‌ها همراه نبود. بر اساس نتایج این پژوهش، غلظت 20 میلی‌گرم در لیتر در بسیاری از شاخص‌های مورد بررسی پاسخ مطلوب‌تری ایجاد کرد و می‌تواند به عنوان یک غلظت مناسب برای مطالعات تکمیلی غنی‌سازی زیستی اسپیرولینا با روی مورد توجه قرار گیرد.