نشست هم‌اندیشی اعضای هیأت علمی دانشگاه برگزار شد
به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید و همزمان با روز حافظ، نشست هم‌اندیشی اعضای هیأت علمی با هدف تقویت تعامل و تبادل نظرات و دیدگاه‌ها ۲۰ مهر در سالن شهید چمران برگزار شد.
دکتر یوسف حجت در این نشست با اشاره به اهمیت همدلی و مشارکت جمعی در اداره دانشگاه، گفت: دانشگاه مجموعه‌ای یکپارچه است و اعضای هیئت علمی، مدیران و مسئولان دانشگاه باید با احساس مسئولیت مشترک و همکاری متقابل، برای پیشبرد اهداف دانشگاه تلاش کنند.
رییس دانشگاه با تأکید بر اینکه میان اعضای هیئت علمی و هیئت‌رئیسه دانشگاه نباید مرزبندی و تقابل وجود داشته باشد، اظهار کرد: همه ما در یک مسیر حرکت می‌کنیم و برای پیشبرد امور دانشگاه به کمک و همراهی یکدیگر نیاز داریم. هر یک از ما در مقطعی مسئولیت‌هایی بر عهده می‌گیریم و آنچه اهمیت دارد، تلاش جمعی برای پیشرفت دانشگاه است.
وی با اشاره به شرایط خاص کشور، بر ضرورت حفظ آمادگی در برابر تحولات احتمالی و در عین حال تداوم فعالیت‌های دانشگاه تأکید کرد و افزود: در شرایطی که با ابهام و نگرانی‌هایی درباره آینده مواجه هستیم، باید ضمن آمادگی برای سناریوهای مختلف، فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و اجرایی را متوقف نکنیم و با حفظ امید و اعتماد متقابل، مسیر خود را ادامه دهیم.
ضرورت همدلی در شرایط اقتصادی
دکتر حجت با اشاره به فشارهای اقتصادی و محدودیت منابع مالی دانشگاه، تصریح کرد: دانشگاه در سال‌های اخیر با افزایش هزینه‌ها، محدودیت اعتبارات و تخصیص ناکافی بودجه مواجه بوده است؛ با این حال، تلاش شده است پرداخت حقوق و تأمین نیازهای ضروری دانشگاه، به‌ویژه در حوزه‌های آموزش، پژوهش و زیرساخت‌های اساسی، در اولویت قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت مشارکت اعضای هیئت علمی در تأمین منابع مالی دانشگاه خاطرنشان کرد: همه ما می‌توانیم با استفاده از ظرفیت‌های علمی، ارتباطات حرفه‌ای و جلب حمایت خیرین، در رفع مشکلات مالی دانشگاه نقش داشته باشیم. در همین راستا، بنیاد حامیان و خیرین دانشگاه نیز فعالیت خود را آغاز کرده و اقداماتی در زمینه حمایت از دانشجویان نیازمند و تأمین منابع برای برخی طرح‌های عمرانی انجام داده است.
رئیس دانشگاه ابراز امیدواری کرد با مشارکت بیشتر اعضای هیئت علمی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های حمایتی، بتوان بخشی از محدودیت‌های مالی را برطرف و زمینه تداوم فعالیت‌های دانشگاه را فراهم کرد.
حفظ جایگاه علمی دانشگاه با مشارکت اعضای هیئت علمی
وی در ادامه، وضعیت علمی و پژوهشی دانشگاه را از دیگر موضوعات مهم برشمرد و با اشاره به ضرورت توجه به جایگاه دانشگاه در رتبه‌بندی‌های علمی، گفت: حفظ و ارتقای جایگاه علمی دانشگاه نیازمند تلاش مستمر و مشارکت فعال اعضای هیئت علمی است.
دکتر حجت با اشاره به دشواری‌های همکاری‌های علمی بین‌المللی و انتشار مقالات در نشریات خارجی، بر استفاده از فرصت‌های موجود برای گسترش تعاملات علمی با دانشگاه‌ها و پژوهشگران خارجی تأکید کرد و از اعضای هیئت علمی خواست پیشنهادها و راهکارهای خود را برای تقویت فعالیت‌های پژوهشی و حفظ جایگاه علمی دانشگاه ارائه کنند.
امیدآفرینی و توجه به مسائل فرهنگی و دانشجویی
رئیس دانشگاه با تأکید بر اهمیت رسالت فرهنگی دانشگاه و ضرورت توجه به شرایط روحی و اجتماعی دانشجویان اظهار کرد: در شرایط دشوار کنونی، امیدآفرینی و ایجاد فضای بانشاط در دانشگاه اهمیت ویژه‌ای دارد و همه اعضای دانشگاه باید برای تقویت روحیه دانشجویان و فراهم کردن محیطی مناسب برای تحصیل و فعالیت‌های علمی تلاش کنند.
وی بر ضرورت تقویت تعاملات انسانی، برگزاری نشست‌های صمیمانه و توجه به مسائل فرهنگی و اجتماعی دانشجویان تأکید کرد و افزود: دانشگاه علاوه بر وظایف آموزشی و پژوهشی، مسئولیت مهمی در ایجاد محیطی پویا، امیدبخش و حمایتگر برای دانشجویان بر عهده دارد.
تأکید بر کاهش سنوات تحصیلی و مدیریت ظرفیت خوابگاه‌ها
دکتر حجت در بخش دیگری از سخنان خود، موضوع افزایش سنوات تحصیلی دانشجویان و پیامدهای آن برای ظرفیت خوابگاه‌ها را مورد توجه قرار داد و گفت: لازم است پروژه‌های کارشناسی ارشد و دکتری متناسب با زمان متعارف تحصیل تعریف شوند تا دانشجویان بتوانند در بازه زمانی پیش‌بینی‌شده فارغ‌التحصیل شوند.
وی با اشاره به محدودیت ظرفیت خوابگاه‌های دانشگاه افزود: افزایش مدت تحصیل دانشجویان، ظرفیت خوابگاه‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد و ممکن است در اسکان دانشجویان ورودی جدید مشکلاتی ایجاد کند. از این رو، ضروری است استادان راهنما و گروه‌های آموزشی با برنامه‌ریزی دقیق‌تر، زمینه اتمام به‌موقع پروژه‌های تحصیلی را فراهم کنند.
رئیس دانشگاه همچنین به تسهیلات پیش‌بینی‌شده در حوزه پژوهش برای تسهیل فرایند دفاع دانشجویان اشاره کرد و خواستار توجه ویژه اعضای هیئت علمی به تعیین موضوعات پژوهشی متناسب با زمان‌بندی تحصیل و کمک به کاهش سنوات دانشجویان شد.
تأکید بر ارزش ماندگار آثار علمی و فرهنگی
دکتر حجت در پایان، با اشاره به برگزاری این نشست در شبی که به نام حافظ مزین بود، به اهمیت ماندگاری آثار فرهنگی و ادبی پرداخت و اظهار کرد: ارزش یک کتاب تنها به تعداد آثاری که نویسنده تألیف می‌کند نیست، بلکه میزان اثرگذاری، جذابیت و شمار مخاطبانی که در طول زمان از آن بهره می‌برند نیز اهمیت دارد.
وی با اشاره به جایگاه ماندگار آثار حافظ در فرهنگ ایرانی، بر اهمیت توجه به کیفیت، اثرگذاری و مخاطب‌محوری در فعالیت‌های علمی و فرهنگی تأکید کرد و ابراز امیدواری کرد سال تحصیلی جدید با همدلی، همکاری و تلاش مشترک اعضای دانشگاه، سالی پربار و همراه با موفقیت‌های علمی و آموزشی باشد.
در ادامه حجت‌الاسلام دکتر ساداتی‌نژاد با گرامیداشت یاد و خاطره امام شهید، مسئولان، فرماندهان، استادان و دانشگاهیانی که در حوادث اخیر به شهادت رسیدند، به‌ویژه مهسا طاهری، دانشجوی شهید دانشگاه، یاد و خاطره آنان را گرامی داشت.
سه مأموریت اصلی دانشگاه؛ دانش، نگرش و مهارت
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه با بیان اینکه مراکز علمی سه وظیفه اساسی در قبال مخاطبان خود بر عهده دارند، اظهار کرد: دانشگاه باید دانش، نگرش و مهارت را به مخاطبان خود منتقل کند و موفقیت استاد در گرو توجه همزمان به هر سه حوزه است.
وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره دانشگاه‌های نسل پنجم، بر اهمیت تربیت و شکل‌دهی نگرش دانشجویان تأکید کرد و افزود: دانشگاه نباید صرفاً به آموزش و پژوهش محدود شود، بلکه باید به نقش تربیتی خود نیز توجه ویژه داشته باشد.
دکتر ساداتی‌نژاد با اشاره به کتاب «نگاهی انتقادی به دانشگاه هاروارد» نوشته هری لوئیس، رئیس پیشین دانشگاه هاروارد، توصیه کرد استادان با مطالعه این اثر، درباره جایگاه تربیت در دانشگاه و ضرورت تقویت این مأموریت تأمل کنند.
وی با اشاره به بخش فرهنگی در آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی، خاطرنشان کرد: استاد دانشگاه علاوه بر مسئولیت‌های آموزشی و پژوهشی، باید نسبت به نقش فرهنگی خود نیز احساس مسئولیت کند. استاد زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را ایفا کند که در کنار انتقال دانش، در پرورش انسان و تربیت دانشجویان نیز اثرگذار باشد.
شاگردپروری؛ از مهم‌ترین مسئولیت‌های استادان
وی با تأکید بر جایگاه تربیتی استادان اظهار کرد: مفهوم «مربی» تنها یک عنوان دانشگاهی نیست، بلکه بیانگر مسئولیتی عمیق در زمینه انسان‌سازی و تربیت است. استاد دانشگاه باید به مرحله‌ای از تجربه و بلوغ علمی و اخلاقی برسد که بتواند در رشد فکری و شخصیتی دانشجویان نقش‌آفرینی کند.
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه در ادامه، با اشاره به دیدگاه‌های امام شهید درباره دانشگاه و مسئولیت استادان، به چند محور اساسی در این زمینه پرداخت.
جهت‌دهی پژوهش‌ها به حل مسائل کشور
دکتر ساداتی‌نژاد یکی از انتظارات مهم از استادان را مشارکت در حل مسائل کشور و جهت‌دهی دانش و پژوهش به سمت نیازهای واقعی جامعه دانست و گفت: پژوهش دانشگاهی باید مسئله‌محور باشد و بتواند در حل مشکلات کشور نقش مؤثری ایفا کند.
وی با تأکید بر اهمیت تولید علم نافع افزود: علمی که نتواند مشکلی را حل کند یا در زندگی فردی و اجتماعی اثرگذار باشد، از ظرفیت اصلی خود فاصله گرفته است. از این رو، لازم است فعالیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه‌ها بیش از پیش به سمت شناسایی و رفع مسائل واقعی جامعه هدایت شود.
دانشگاه و تربیت قوه عاقله کشور
وی با اشاره به اهمیت دانشگاه در اداره کشور، نقش مراکز علمی را در شکل‌گیری و پرورش قوه عاقله حکمرانی بسیار مهم دانست و اظهار کرد: دانشگاه باید در تربیت نیروهای اندیشمند و توانمند برای مدیریت کشور نقش‌آفرین باشد. تقویت ظرفیت فکری و کارشناسی در نظام حکمرانی می‌تواند به حل بسیاری از مسائل و چالش‌های کشور کمک کند.
دکتر ساداتی‌نژاد همچنین بر اهمیت شاگردپروری به‌عنوان یکی از مسئولیت‌های اساسی استادان تأکید کرد و تحول در علوم انسانی را از دیگر انتظارات مطرح‌شده در دیدگاه‌های امام شهید درباره دانشگاه برشمرد.
وی با بیان اینکه علوم انسانی باید ظرفیت بیشتری برای تحلیل و حل مسائل جامعه داشته باشد، بر ضرورت تحول و تقویت این حوزه علمی تأکید کرد.
مسئولیت استادان، مستقل از مطالبات آنان از حاکمیت
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به مطالبات اعضای هیئت علمی از مسئولان و حاکمیت، بر اهمیت توجه به مسائل و دغدغه‌های استادان، از جمله شرایط معیشتی آنان، تأکید کرد.
وی در عین حال خاطرنشان کرد: اگرچه مطالبات استادان از مسئولان و نهادهای مرتبط قابل توجه است و باید برای رفع موانع و مشکلات آنان تلاش شود، این موضوع از مسئولیت حرفه‌ای و تربیتی استادان نمی‌کاهد.
دکتر ساداتی‌نژاد در پایان، با تأکید بر ضرورت ایفای همزمان مسئولیت‌های آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و تربیتی، ابراز امیدواری کرد با تقویت تعامل میان دانشگاه و استادان، زمینه تربیت دانشجویان توانمند، رشد علمی و مشارکت مؤثرتر دانشگاه در حل مسائل کشور فراهم شود.
در ادامه دکتر محمود عابدی پژوهشگر و حافظ‌شناس با اشاره به جایگاه ماندگار حافظ در فرهنگ ایران، شعر او را جلوه‌ای از غنای زبان فارسی، خردورزی و هویت فرهنگی ایرانیان دانست.
دکتر عابدی در سخنان خود با مرور زمینه‌های تاریخی و فرهنگی شکل‌گیری شعر حافظ، بر تأثیر سنت‌های علمی و ادبی ایران در پرورش بزرگان ادب فارسی، از جمله سعدی و حافظ، تأکید کرد.
وی با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی و ادبی حافظ، او را شاعری برخوردار از دانش دینی، اندیشه عمیق و زبانی لطیف و اثرگذار توصیف کرد و ماندگاری اشعار او در طول قرن‌ها را نشانه پیوند عمیق شعر حافظ با فرهنگ و ذوق ایرانی دانست.
دکتر عابدی همچنین با تأکید بر اهمیت جایگاه استاد و سنت شاگردپروری در فرهنگ ایرانی، انتقال علم، اندیشه و رفتار را از مهم‌ترین جلوه‌های ارتباط میان استاد و شاگرد برشمرد و یادآور شد که فرهنگ علمی و ادبی ایران در پرتو این سنت‌ها استمرار یافته است.
وی در پایان، با اشاره به محبوبیت و نفوذ گسترده دیوان حافظ در میان ایرانیان، بر ارزش ماندگار آثار ادبی‌ای تأکید کرد که با گذشت قرن‌ها همچنان خوانده می‌شوند و در زندگی فرهنگی و ادبی جامعه حضور دارند.
دکتر جلال دهقانی فیروزآبادی، دبیر شورای راهبردی روابط خارجی، به عنوان دیگر سخنران این نشست با تشریح سناریوهای پیش‌روی کشور، بر ضرورت تقویت ظرفیت‌های ملی، هماهنگی میان سیاست‌های دفاعی و توسعه‌ای، بازنگری در شیوه‌های مدیریتی و بهره‌گیری از توان علمی و تخصصی دانشگاهیان تأکید کرد.
دکتر دهقانی فیروزآبادی در این نشست، با اشاره به شرایط ویژه کشور، اظهار کرد: عبور از وضعیت کنونی نیازمند شناخت دقیق سناریوهای پیش‌رو، اولویت‌بندی اهداف و اتخاذ رویکردی جامع برای مدیریت چالش‌هاست.
وی با تأکید بر اهمیت پایان یافتن تنش‌ها و فراهم شدن زمینه ثبات و توسعه، خاطرنشان کرد: در کنار تلاش برای عبور از شرایط دشوار، باید ظرفیت‌های کشور برای مواجهه با تحولات احتمالی تقویت شود و برنامه‌ریزی‌ها به‌گونه‌ای باشد که فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و علمی با اختلال کمتری ادامه یابد.
ضرورت تقویت تاب‌آوری ملی و مدیریت کارآمد
دبیر شورای راهبردی روابط خارجی، تاب‌آوری ملی را از الزامات مهم عبور از شرایط دشوار دانست و تصریح کرد: تاب‌آوری صرفاً به معنای تحمل فشارها از سوی مردم نیست، بلکه مستلزم حکمرانی کارآمد، مدیریت صحیح منابع و اتخاذ سیاست‌هایی است که از تحمیل فشارهای غیرضروری به جامعه جلوگیری کند.
وی همچنین بر ضرورت توجه به ابعاد مختلف امنیت ملی تأکید کرد و گفت: در کنار ظرفیت‌های دفاعی، تقویت بنیان‌های اقتصادی، تأمین معیشت مردم و فراهم کردن زمینه توسعه پایدار نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
هماهنگی میان راهبردهای دفاعی و توسعه‌ای
دکتر دهقانی فیروزآبادی با اشاره به پیوند میان امنیت و توسعه، بر ضرورت هماهنگی سیاست‌های دفاعی، اقتصادی و توسعه‌ای تأکید کرد و افزود: کشور برای عبور از چالش‌ها و حرکت به سمت پیشرفت، به رویکردی متوازن نیاز دارد که در آن، حفظ امنیت و تقویت توان دفاعی در کنار رشد اقتصادی و بهبود شرایط زندگی مردم دنبال شود.
وی خاطرنشان کرد: سیاست‌گذاری در شرایط متغیر کنونی نیازمند بازنگری مستمر در راهبردها، فرایندها و سازوکارهای اجرایی است تا ضمن حفظ اصول و اهداف کلان، امکان استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های کشور فراهم شود.
بازنگری مدیریتی و نقش دانشگاهیان در پیشرفت کشور
دبیر شورای راهبردی روابط خارجی در بخش دیگری از سخنان خود، مدیریت کارآمد و بهره‌گیری از نیروهای متخصص و خلاق را از عوامل مهم پیشرفت کشور برشمرد و بر ضرورت استفاده از ایده‌های نو، تجربه‌های مدیریتی و ظرفیت نسل‌های جدید تأکید کرد.
وی با اشاره به نقش دانشگاه‌ها و مراکز علمی در شناخت مسائل کشور و ارائه راهکارهای مؤثر، اظهار امیدواری کرد که با تقویت نگاه کارشناسی، اصلاح فرایندهای مدیریتی و استفاده از توان علمی و تخصصی نخبگان، زمینه عبور از شرایط دشوار و دستیابی به افق‌های روشن‌تر برای توسعه کشور فراهم شود.
دکتر دهقانی فیروزآبادی در پایان، با ابراز امیدواری نسبت به آینده کشور، بر اهمیت ارزیابی تجربه‌های گذشته، شناسایی نقاط قوت و ضعف و بهره‌گیری از درس‌آموخته‌ها برای بهبود سیاست‌ها و عملکردها تأکید کرد.
در ادامه تعدادی از اعضای هیات علمی ضمن بیان دیدگاه‌ها و پیشنهادات خود در خصوص مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها ، حمایت اقتصادی و درآمدزایی و مسایل مرتبط با فرایند جذب و ارتقا، تقویت زیرساخت‌های پژوهشی، و تأمین معیشتی اعضای هیات علمی و ایجاد شور و نشاط در دانشگاه مطالبی را مطرح کردند.
پخش نماهنگ و اجرای موسیقی زنده سنتی از دیگر برنامه‌های این نشست بود.
