ارائه کننده: سمیه بشیری

استاد راهنما: دکتر محمدرضا کلباسی مسجدشاهی

استاد مشاور: دکتر مسعود رضائی

استاد مشاور دوم: دکتر ایوب یوسفی جوردهی

استاد ناظر داخلی: دکتر عبدالمحمدعابدیان کناری

استاد ناظر داخلی: دکتر سیدفخرالدین حسینی

استاد ناظر خارجی: دکتر فرید فیروزبخش

استاد ناظر خارجی: دکتر بهاره شعبانپور

نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر نعمت اله محمودی

تاریخ: ۱۴۰۵/۰۴/۳۱

ساعت: 11:00 صبح

مکان: سالن اصلی کاخ

چکیده:

این مطالعه با هدف مقایسه تأثیر روش‌های سنتی و جراحی برداشت تخمدان و استحصال خاویار و پایش آن با استفاده از لاپاراسکوپ، بر شاخص­‌های کیفی، فیزیولوژیکی و تولید­مثلی خاویار تاسماهی استرلیاد (Acipenser ruthenus) به منظور بهره­‌برداری پایدار انجام شد. 12 مولد ماده تهیه، و به گروه­‌های آزمایشی شاهد (روش سنتی) و جراحی با برداشت 50%، 70% و 90% حجم تخمدان تقسیم شدند. ماهیان با اسانس میخک بیهوش، با استفاده از دستگاه­های لاپاراسکوپ و سونوگرافی تخمدان آن­ها بررسی و با جراحی برداشت خاویار صورت گرفت. خاویار به مدت ۴ ماه در دمای یخچال نگه­داری شده، و ویژگی­‌های حسی، فیزیکی، شیمیایی، و هورمونی آن­‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج، شاخص­‌های حسی (دانه­‌بندی، بافت، طعم و بو) بین تیمارها تفاوت معنی­‌داری نداشت (05/0p>). با گذشت زمان میزان پروتئین و رطوبت ابتدا کاهش، و سپس افزایش یافتند. اما تفاوت معنی­‌داری بین تیمارها و گروه شاهد دیده نشد (05/0p>). میزان چربی در تیمار شاهد بالاترین مقدار بود. در حالی که، خاکستر در تیمار شاهد و در زمان­‌های مختلف تفاوت معنی­‌داری با سایر تیمارها نشان داد (05/0p<). عدد پراکسید (PV) و بازهای نیتروژنی فرار (TVBN) با گذشت زمان افزایش یافتند (05/0p<)، اما در تمام تیمارها مطابق استاندارد باقی ماند. سطوح اسید­های چرب آزاد (FFA) تحت تأثیر زمان نگه­داری تغییر معنی­داری نکرد، اما بین تیمارها تفاوت معنی­‌داری مشاهده شد. از جنبه فیزیولوژیکی، جراحی بر هورمون­‌های جنسی (تستوسترون، GTH I و GTH II و ۱۷بتا- استرادیول) تأثیر داشته، اما شاخص‌های التهابی (CRP) و کلسیم تغییر معنی­داری نداشت. امکان تکوین تخمدان از طریق روش‌های لاپاراسکوپی و سونوگرافی تأیید شد. بخیه منفرد و برش خط وسط شکمی به عنوان بهترین روش‌های جراحی شناسایی شدند. با توجه به مزایای اقتصادی و اخلاقی (جلوگیری از کشتار و برداشت مجدد)، روش جراحی با برداشت‌های ۵۰، ۷۰ و ۹۰ درصد به عنوان راهکاری پایدار با مزایای اقتصادی و زیستی معرفی شده، نتایج تیمار برداشت 50 درصد گناد به تیمار شاهد نزدیک­تر بوده، و قابلیت توصیه و توسعه برای سایر گونه‌های تاسماهی را دارد.