ارائه کننده:  محمد علی مشهدی محمود

استاد راهنما اول: دکتر سجاد رشیدی منفرد

استاد مشاور:  دکتر احمد معینی

تاریخ:  ۱۴۰۵/۰۸/۰۶

ساعت : ۱۰:۰۰

مکان: سالن سمینار شماره ۲

چکیده

علاوه بر انواع مرسوم RNA مثل mRNA ها که کد کننده پروتئین هستند یا tRNA ها که وظیفه ی حمل اسید های آمینه را بر عهده دارند، امروزه اشکال متنوع دیگری از RNA کشف شده که فعالیت های گسترده و حیاتی را بر عهده دارند. یکی از انواع RNA، RNA حلقوی است که در اثر واقعه پیرایش معکوس (Back-splicing)، سر  3′ آن با سر 5′ پیوند می‌دهد و رشته‌ای حلقوی به وجود می‌آید. این مولکول برای دهه‌ها به‌عنوان اشتباهات رونویسی تلقی می‌شد؛ اما با پیشرفت‌های اخیر، مشخص‌شده در فعالیت‌های مهمی همچون تنظیم بیان ژن، تنظیم عملکرد پروتئین‌ها، واکنش با microRNAها و غیره دخیل است و نوعی RNA غیر کد کننده یا همان ncRNA به شمار می رود. نوع دیگر RNA های غیر کد کننده، RNA های بلند غیر کد کننده یا همان lncRNA ها هستند. این انواع RNA معمولا حداقل 200 نوکلئوتید طول دارند و توانایی ترجمه به پروتئین را ندارند. این نوع از RNA امکان تاثیرگذاری و دستکاری بیان ژن های دور (trans-acting) یا نزدیک (cis-acting) خود را دارند. نقش lncRNA ها در بسیاری از فرآیند های زیستی دیده شده و مشاهده شده است که بیان این نوع از RNA ها وابسته به شرایط و مقطع رشد سلول است و می تواند در اثر بروز استرس های مختلف تغییر کند. گیاه فندق (Corylus avellana)، گیاهی از خانواده Betulaceae، تک‌پایه، دیپلوئید (2n = 2x = 22) و خود ناسازگار است که عموماً 3-8 متر ارتفاع و 50 – 70 سال عمر دارد. فندق توانایی تولید تاکسول (Paclitaxel) که یکی از پرمصرف‌ترین مواد برای ساخت داروهای ضدسرطان است را داراست. تاکسول به‌طورکلی برای درمان سرطان‌های سینه، تخمدان، ریه و سارکوم کاپوسی تجویز می‌شود. اصلی‌ترین منبع استخراج تاکسول گونه‌های گیاه سرخدار است. هرچند میزان تولید تاکسول در فندق به مقدار سرخدار نیست، اما سوسپانسیون سلولی فندق این پتانسیل را دارد که مقدار بیشتری متابولیت ثانویه تولید کند. تحت تنش قراردادن سلول‌ها با الیسیتور می‌تواند مقدار تولید متابولیت‌ها را بیش‌ازپیش افزایش دهد و همچنین تأثیر قابل‌توجهی بر بیان circRNAها و lncRNA ها داشته باشد. فنیل‌آلانین در مسیر ساخت تاکسول مورداستفاده قرار می‌گیرد و نقش الیسیتوری نیز دارد. آزاسیتیدین با جلوگیری از متیله شدن DNA بیان را به طور عمومی افزایش می‌دهد. این دو تیمار و به‌خصوص ترکیب آن‌ها، گزینه مناسبی برای ایجاد تغییر در بیان و مطالعه circRNAها و lncRNA ها می‌باشد. هدف این تحقیق شناسایی circRNAها و lncRNA های موجود در سوسپانسیون سلولی گیاه فندق به‌منظور کشف عملکرد این RNAها می‌باشد تا فهم بهتری از سازوکار این مولکول‌های کمتر شناخته‌شده در روندهای زیستی و تولید متابولیت‌های ثانویه، به‌خصوص تاکسول، به دست آید.