ارائه کننده:  مسعود خاوری

استاد راهنما: دکتر ناصر صفایی 

استاد راهنما دوم : دکتر سید علی موسوی

استاد مشاور: دکتر سید باقر محمودی

تاریخ :  ۱۴۰۵/۰۷/۲۷

ساعت : ۱۰:۰۰

مکان: سالن سمینار شماره ۲

چکیده 

چغندرقند یکی از مهم‌ترین گیاهان زراعی تولیدکننده شکر است و در مراحل اولیه رشد به بیماری‌های خاک‌زاد، به‌ویژه بوته‌میری و پوسیدگی طوقه و ریشه ناشی از Rhizoctonia solani، و نیز به تنش خشکی حساس است. در این پژوهش، اثر بیوپرایمینگ بذر با فرمولاسیون‌های Bacillus subtilis، Penicillium و Aspergillus (به‌صورت مجزا و ترکیبی)، در مقایسه با قارچ‌کش کربوکسین‌تیرام، ماده سوپرجاذب و بذر تجاری رقم نیکا، بر سبزشدن، رشد، شدت بیماری، فعالیت آنزیم‌های دفاعی و عملکرد چغندرقند بررسی شد. آزمایش‌های گلخانه‌ای به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه عامل تیمار بذر، مایه‌زنی با R. solani AG2-2 و تنش خشکی (۴۵ و ۸۵ درصد ظرفیت زراعی) اجرا شد و آزمایش مزرعه‌ای با ده تیمار در پنج تکرار انجام گرفت. مایه‌زنی با بیمارگر که بدسبزی بذر را تشدید می‌کند، سبزشدن، رشد و وزن ریشه را به‌طور معنی‌دار کاهش داد. تیمارهای زیستی و قارچ‌کش سبزشدن گیاهچه‌ها را در حضور بیمارگر بهبود دادند؛ برای نمونه در آخرین شمارش، بذر تجاری نیکا حدود ۵۸ درصد و BacPen حدود ۸۷ درصد سبز شد. فعالیت پلی‌فنل‌اکسیداز و پراکسیداز در اثر مایه‌زنی با بیمارگر به‌طور معنی‌دار افزایش یافت، ولی اثر اصلی تیمارها معنی‌دار نبود.

در مزرعه، تیمار Aspergillus کمترین شدت بیماری (حدود ۱۱.۵ درصد) و بیشترین وزن ریشه (حدود ۵۰ درصد بیش از شاهد) را داشت. با آنکه درصد قند سفید در این تیمار کمتر بود، شاخص عملکرد قند سفید آن حدود ۱۱۴ درصد شاهد برآورد شد. نتایج نشان می‌دهد که بیوپرایمینگ، به‌ویژه با Aspergillus، می‌تواند راهکار امیدبخشی برای کاهش خسارت بیماری در چغندرقند باشد، اما اعتبار آن به آزمایش در چند سال و مکان و بررسی ایمنی زیستی نیاز دارد.