دکتر خدیجه حاجیان معاون مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی دانشگاه با اعلام این خبر گفت: نودودومین دوره تخصصی ویراستاری مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس از ابتدای آذرماه سال جاری به مدت ۴۰ ساعت به‌صورت حضوری، با رویکرد کارگاهی و ارائه گواهی معتبر برگزار خواهد شد.

وی افزود: در ادامه برنامه‌های آموزشی مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس و با هدف توسعه آموزش‌های کاربردی در حوزه زبان فارسی، این دوره برگزار می‌شود و فرصتی برای آموزش اصول و مبانی ویرایش و تقویت مهارت‌های نگارش و بازبینی متن برای علاقه‌مندان فراهم می‌کند.

دکتر حاجیان بر اهمیت آموزش اصولی این مهارت و پیوند میان شناخت قواعد زبان و توانایی کاربرد آن‌ها در متن تأکید کرد و اظهار داشت: ویراستاری؛ مهارتی فراتر از اصلاح خطاهای نگارشی است. کیفیت نگارش در انتقال دقیق اندیشه، انسجام مطالب و درک مخاطب از متن نقش مهمی دارد. آشنایی با دستور زبان، املای واژه‌ها و نشانه‌گذاری، از مقدمات ضروری ویرایش است؛ بااین‌حال، ارزیابی یک متن به بررسی ابعاد دیگری نیز نیاز دارد. وضوح معنا، پیوستگی جمله‌ها و بندها، تناسب واژگان با موضوع، هماهنگی لحن با مخاطب و حفظ مقصود نویسنده از جمله عواملی هستند که در فرایند ویرایش باید مورد توجه قرار گیرند.

وی اضافه کرد: ممکن است جمله‌ای از نظر دستوری درست باشد، اما ساختار پیچیده یا طولانی آن مانع انتقال روشن معنا شود. در چنین مواردی، ویراستار باید ضمن حفظ مقصود نویسنده، ساختار متن را به‌گونه‌ای اصلاح کند که خوانایی و انسجام آن افزایش یابد. از این منظر، آموزش ویراستاری به شناخت قواعد زبان، درک بافت متن و توانایی ارزیابی و انتخاب میان راهکارهای اصلاحی نیاز دارد.

دکتر حاجیان در خصوص دوره مذکور توضیح داد: نودودومین دوره تخصصی ویراستاری در قالب ۴۰ ساعت آموزش حضوری و با رویکرد کارگاهی برگزار می‌شود. در این شیوه آموزشی، فراگیران فرصت می‌یابند آموخته‌های نظری خود را در مواجهه با نمونه‌های متنی به کار گیرند، خطاها و کاستی‌های نگارشی را شناسایی کنند و درباره شیوه اصلاح آن‌ها به بحث و بررسی بپردازند. هدف دوره، آشنا کردن شرکت‌کنندگان با اصول و مبانی ویراستاری، تقویت توانایی تشخیص مشکلات رایج متن و افزایش دقت آنان در بازبینی نوشته‌هاست. دستیابی به مهارت حرفه‌ای در این حوزه نیز به تمرین مستمر و مواجهه با انواع متن نیاز دارد.

وی اضافه کرد: در آموزش این مهارت، تشخیص مسئله و شناخت دلیل اصلاح اهمیت ویژه‌ای دارد. فراگیر باید بتواند علاوه بر شناسایی یک صورت نامناسب، درباره چرایی انتخاب صورت جایگزین نیز استدلال کند. بررسی نمونه‌ها، تحلیل ساختار جمله‌ها و دریافت بازخورد بر تمرین‌های ویرایشی، زمینه درک بهتر منطق تصمیم‌گیری در فرایند ویرایش را فراهم می‌کند.

به گفته دکتر حاجیان، یکی از نکات مهم در آموزش ویراستاری، تفاوت میان دانستن قواعد و توانایی به‌کارگیری آن‌ها در موقعیت‌های واقعی است. فراگیر زمانی می‌تواند آموخته‌های خود را در متن‌های متنوع به کار ببرد که علاوه بر شناخت قاعده، توانایی تشخیص مسئله و ارزیابی راهکارهای اصلاحی را نیز به دست آورده باشد. ازاین‌رو، پیوند آموزش اصول، تحلیل نمونه‌ها و تمرین عملی در طراحی این دوره مورد توجه قرار گرفته است.

معاون مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی ادامه داد: این دوره برای عموم علاقه‌مندان به زبان فارسی، استادان، مدرسان، دانشجویان، پژوهشگران و افرادی طراحی شده است که در فعالیت‌های علمی، آموزشی، فرهنگی یا حرفه‌ای با نگارش و بازبینی متن سروکار دارند. نگارش دقیق و منسجم از نیازهای مشترک حوزه‌های گوناگون است. دانشجویان و پژوهشگران برای تدوین مقاله، پایان‌نامه و گزارش‌های علمی به مهارت‌های نگارشی نیاز دارند؛ مدرسان نیز برای تولید محتوای آموزشی و تنظیم منابع درسی باید بتوانند متن‌هایی روشن، متناسب با مخاطب و از نظر زبانی سنجیده تهیه کنند. آشنایی با اصول ویراستاری می‌تواند به بهبود کیفیت این نوشته‌ها و افزایش دقت در انتقال مفاهیم کمک کند.

دکتر حاجیان با یادآوری ضرورت آموزش ویراستاری در عصر ابزارهای دیجیتال گفت: گسترش ابزارهای دیجیتال و سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، امکانات تازه‌ای برای بررسی و اصلاح متن فراهم کرده است. این ابزارها می‌توانند در شناسایی برخی خطاهای املایی و نگارشی یا پیشنهاد ساختارهای جایگزین سودمند باشند؛ بااین‌حال، ارزیابی درستی پیشنهادها همچنان به شناخت زبان، توجه به بافت و درک مقصود نویسنده نیاز دارد.

وی افزود: برخی پیشنهادهای خودکار ممکن است معنای جمله را تغییر دهند، دقت اصطلاحات تخصصی را کاهش دهند یا با لحن و هدف متن سازگار نباشند. آشنایی با اصول ویراستاری به کاربران کمک می‌کند پیشنهادهای این ابزارها را نقادانه بررسی کنند و درباره پذیرش یا رد آن‌ها تصمیم بگیرند. بر این اساس، آموزش ویراستاری در کنار آشنایی با فناوری‌های جدید، می‌تواند توانایی داوری زبانی و مسئولیت‌پذیری در تولید متن را تقویت کند.

 ازسرگیری دوره‌های تخصصی ویراستاری یکی از برنامه‌های آموزشی مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس در مرحله جدید فعالیت‌های آن است. این مرکز با بهره‌گیری از ظرفیت علمی و آموزشی دانشگاه، درصدد است زمینه دسترسی گروه‌های مختلف مخاطبان به آموزش‌های تخصصی زبان و ادبیات فارسی را فراهم کند.

تجربه برگزاری ۹۱ دوره پیشین ویراستاری، پشتوانه‌ای برای تداوم این فعالیت آموزشی است. برگزاری دوره جدید می‌تواند زمینه ارتباط بیشتر مرکز با جامعه دانشگاهی و علاقه‌مندان زبان فارسی را فراهم کند و به توسعه برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای علمی و حرفه‌ای مخاطبان یاری رساند.

اطلاعات تکمیلی درباره ثبت‌نام و شرایط شرکت در دوره از طریق پایگاه خبری دانشگاه تربیت مدرس و وبگاه مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی اطلاع‌رسانی خواهد شد. علاقه‌مندان می‌توانند با پیگیری اطلاعیه‌های رسمی این مرکز، از جزئیات ثبت‌نام و نحوه حضور در دوره آگاه شوند.