ارائه کننده: کیمیا صحراگرد

استاد راهنما: دکتر مهدی طبرسا

استاد مشاور: دکتر حسن احمدی گاولیقی

استاد مشاور دوم: دکتر امیرپویا قندهاری

استاد ناظر داخلی: دکتر مسعود رضائی، دکتر سیدفخرالدین حسینی

استاد ناظر خارجی: دکتر آریا باباخانی لشکان، دکتر مهدی نیکو

نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر نعمت اله محمودی

تاریخ: 14/11/1404

ساعت: 13:30 بعدازظهر

مکان: ساختمان علوم دریایی

چکیده:                                                                                                                   پلی‌ساکاریدهای سولفاته یکی از مهم‌ترین بخش‌های دیواره‌سلولی جلبک‌های دریایی را تشکیل داده‌اند که یکی از شناخته‌ترین آن‌ها، فوکوئیدان است. امروزه نقش فوکوئیدان به عنوان یک هتروپلی‌ساکاید غنی از گروه‌های سولفاته در حوزه‌های مختلف غذایی و دارویی مورد توجه بسیار قرار گرفته است. در تحقیق حاضر، پلی‌ساکارید سولفاته فوکوئیدان جلبک قهوه‌ایSargassum assimileبا استفاده از روش­های حلالی آبی و اسیدی با در نظر گرفتن متغیر زمان (2، 4 و 8 ساعت)، استخراج شدند. از میان پلی‌ساکاریدهای جدا شده، تیمار بدست‌آمده از محلول اسیدی در مدت زمان 8 ساعت با میزان بازدهی 6.95% به‌عنوان تیمار منتخب در ادامه روند تحقیقات و افزودن به پاستا درنظر گرفته شد. سپس، خصوصیات شیمیایی شامل، ترکیبات مونوساکاریدی، وزن مولکولی، رنگ، میزان سولفات، یورونیک اسید، ترکیبات فنولی و خواص زیست فعالی شامل، اثرات ضد اکسیدانی، ضد‌دیابتی، تقویت‌کنندگی سیستم ایمنی مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین منظور، عملیات تخلیص پلی‌ساکاریدهای پربازده به منظور بررسی دقیق‌تر تاثیر وزن مولکولی بر خصوصیات زیست فعالی فوکوئیدان‌ها، توسط دو تکنیک کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC) و اولترافیلتراسیون انجام پذیرفت. همچنین، جهت بررسی مونوساکاریدهای تشکیل‌دهنده فوکوئیدان‌ها، از سیستم کروماتوگراف گازی (GC-MS) استفاده گردید. طی این بررسی مشخص شد که، فوکوئیدان‌ها متشکل از مونوساکارید‌های فوکوز، گالاکتوز، رامنوز، مانوز، زایلوز و گلوگز بودند که اصلی‌ترین و فراوان‌ترین مونوساکارید در ساختار پلی‌ساکاریدی فوکوئیدان، قند فوکوز بود. همچنین، پلی‌ساکاریدهای مختلف با توجه به نوع روش استخراج دارای مقادیر متفاوتی از سولفات (5.822- 17.487 درصد) و یورونیک اسید (9.46- 17.04 درصد) می­باشند. بیشترین وزن مولکولی در پلی ساکاریدهای استخراج شده به روش آب گرم (18.73 کیلودالتون) و کمترین مقدار وزن مولکولی در نمونه­های استخراج شده به روش اسیدی به مدت 4 ساعت (5.37 کیلودالتون) اندازه­گیری شد. فوکوئیدان‌های استخراج‌شده و تخلیص شده توانایی فعال‌سازی سلول‌های ماکروفاژ RAW264.7 و آزادسازی نیتریک اکسید از آن‌ها و خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد DPPH  و ABTS و یون‌های آهن را داشتند. فوکوئیدان‌های استخراج شده در اسید به مدت 8 ساعت به‌عنوان پلی‌ساکارید برتر در سه اندازه 0.125، 0.25 و 0.5 درصد به پاستا اضافه گردید و رنگ سنجی، بافت، خواص فیزیکوشیمیایی و خواص ضداکسایشی آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت. بعلاوه، طی ارزیابی حسی توسط پانل‌های آموزش دیده شرکت زرماکارون، محصول نهایی پاستای فراسومند شده با فوکوئیدان 0.5% مورد پذیرش قرار گرفت. همچنین، مشخص گردید که افزایش غلظت فوکوئیدان‌ها در پاستا، تاثیر قابل توجهی در بهبود خواص ضداکسایشی محصول گذاشته است.

 واژگان کلیدی: فوکوئیدان، اولترافیلتراسیون غشایی، ضد‎اکسایشی،فعالیت ضد‌دیابتی، تقویت‌کننده سیستم ایمنی، پاستا، Sargassum assimi