ارائه کننده: ساعد بابائی نژاد

استاد راهنما: دکتر اکبر نجفی

استاد مشاور: دکتر سیدجلیل علوی

استاد ناظر داخلی: دکتر سیدمحسن حسینی

استاد ناظر خارجی: دکتر مهرداد نیکوی

نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر مسعود طبری کوچکسرائی

تاریخ: ۱۴۰۴/۱۰/۰۲ 

ساعت: ۱۱:۳۰ 

مکان: سالن اصلی کاخ

چکیده:

جاده جنگلی نقش مهمی در فعالیت­های اقتصادی، دسترسی به مکان­های گردشگری در جنگل، مدیریت حیات­وحش، حمل ­و­ نقل چوب، کنترل و مدیریت آتش­سوزی همچنین مدیریت آفات و عامل­های بیماری­زا ایفا می­کنند. ازین­رو، برای بهره­برداری اصولی و پایدار از جنگل­ها، وجود یک شبکه­ کامل و استاندارد از جاده­های جنگلی ضروری است. به منظور پیشگیری از خرابی­های بیشتر در آینده و کاهش خسارات­ آن­ها، شناسایی و پایش مکانی-زمانی جاده­های جنگلی تحت این شرایط بسیار ضروری است. بررسی­ها نشان می­دهد که مطالعات جامع در زمینه مقایسه شاخص­های روسازی جاده­های جنگلی و برنامه­ریزی نگهداری آن­ها در داخل کشور و در سطح جهانی بسیار محدود است، اکثر پژوهش­ها به بزرگراه­ها و راه­های ارتباط بین شهری اختصاص یافته است، در موارد معدودی که جاده­های روستایی پرداخته شده است، اغلب از یک شاخص استفاده و به کارایی شاخص­های متنوع برای ارزیابی وضعیت جاده­های روستایی یا جنگلی توجه کافی نشده است. برای برنامه­ریزی موثر و تخصیص بهینه بودجه، لازم است وضعیت کنونی روسازی جاده­ها شناسایی و رفتارهای آینده آن پیش­بینی شود. در این راستا، جاده­های موجود در چهار سری از طرح جنگلداری سردآبرود به عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب گردید. برای شناسایی وضعیت روسازی از شاخص­های­ مختلفی از جمله، شاخص وضعیت روسازی (PCI)، شاخص وضعیت جاده­های غیر آسفالته (UPCI)، شاخص وضعیت جاده‌های جنگلی (FRPCI) و همچنین از ضریب کاهش در شاخص FRPCI استفاده شده است. در این پژوهش، به‌منظور ارزیابی میزان هم‌خوانی میان شاخص‌های PCI، FRPCI  و UPCI  در تعیین وضعیت روسازی جاده‌های جنگلی، از ضرایب مختلف توافق و همبستگی استفاده شد. بدین منظور آزمون‌هایی از جمله ICC،  Kendall’s W، Fleiss’ Kappaو Gwet’s AC1  برای سنجش میزان توافق میان ارزیاب‌ها و شاخص‌ها به‌کار گرفته شدند. نتایج تحلیل‌ها نشان داد که میزان هم‌خوانی میان شاخص‌ها متغیر بوده و این تفاوت می‌تواند مبنایی برای انتخاب شاخص مناسب در ارزیابی وضعیت روسازی باشد. همچنین، به‌منظور بررسی کارایی شاخص‌ها از نظر زمان و هزینه برداشت میدانی، مجموع زمان صرف‌شده و هزینه اجرایی در چهار مسیر جاده مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد شاخص FRPCI بیشترین زمان و هزینه را به خود اختصاص داده است؛ به‌گونه‌ای که مجموع زمان آن برابر با ۲۲۳ دقیقه و ۱۷ ثانیه و هزینه متناظر حدود 4/5 میلیون تومان بود. پس از آن، شاخص‌های UPCI و PCI به‌ترتیب با زمان‌های ۱۷۵ دقیقه و ۴۲ ثانیه و ۱۴۹ دقیقه و ۳ ثانیه و هزینه‌های 4/2 و 6/3 میلیون تومان در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. همچنین، میانگین هزینه در هر کیلومتر مسیر برای سه شاخص یادشده به‌ترتیب ۹۰۲، ۷۰۸ و ۶۰۸ هزار تومان برآورد شد.