ارائه کننده: باران معصومی فشانی

استاد راهنما: دکتر عبدالمحمد عابدیان کناری

استاد مشاور: دکتر جمشید امیری مقدم

استاد مشاور دوم: دکتر مکس کروزیمن

استاد ناظر داخلی: دکتر محمدرضا کلباسی مسجدشاهی، دکتر بهروز زارعی دارکی

استاد ناظر خارجی: دکتر مریم فلاحی کپورچالی، دکتر ناصر آق

نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر امیرحسین اسماعیلی تمندگانی

تاریخ: ۱۴۰۵/۰۳/۱۰ 

ساعت: 11:00 

مکان: ساختمان علوم دریایی

چکیده

ریزجلبک‌ها به‌عنوان منابع غنی از پروتئین‌ها، اسیدهای آمینه و پپتیدها، کاربرد گسترده‌ای در صنایع غذایی، دارویی و آرایشی دارند. در این پژوهش، دو ریز جلبکاسپیرولیناپلاتنسیس و کلرلاولگاریس  در شرایط کنترل‌شده کشت داده شدند و پروتئین آن‌ها با روش قلیایی استخراج گردید. سپس با استفاده از آنزیم آلکالاز هیدرولیز آنزیمی انجام شد و پپتیدهای حاصل در سه بازه مولکولی کمتر از 3، بین 3 تا 10 و بیشتر از 10 کیلو‌دالتون به‌ترتیبF1) ،F2 و (F3 توسط اولترافیلتراسیون جداسازی شدند. بازده استخراج پروتئین برای اسپیرولینا پلاتنسیس و کلرلا ولگاریس به‌ترتیب 82% و 72% بود. نتایج الکتروفورز و جداسازی نشان داد که بیشترین غلظت پپتیدها در فرکشن F1 وجود دارد. بررسی ویژگی‌های کاربردی نشان داد که هیدرولیز آنزیمی موجب افزایش معنی‌دار در میزان حلالیت، ظرفیت جذب آب و روغن و پایداری امولسیون می­شود. بالاترین میزان حلالیت در pH‌های قلیایی (9 تا 10) مشاهده گردید. فعالیت آنتی‌اکسیدانی در فرکشن‌های F1 و F2 در غلظت 80 میکروگرم/میلی‌لیتر بیشترین میزان را داشت؛ به‌طوری‌که در اسپیرولینا، درصد حذف رادیکال‌های  DPPH،ABTS  و قدرت کاهندگی آهن به‌ترتیب 78%، 73% و 74% و در کلرلا به‌ترتیب 76%، 81% و 66% بود. در آزمایش‌های ضدپیری، فرکشن F1 بالاترین توان مهار آنزیم‌های الاستاز، کلاژناز و تیروزیناز را نشان داد (به‌ترتیب 84%، 90% و 66%). هیچ‌یک از فرکشن‌های پپتیدی خاصیت ضدباکتریایی قابل‌توجهی نداشتند. بر اساس نتایج طیف‌سنجی جرمی با وضوح بالا، اغلب ترکیبات فعال شامل دی‌پپتیدها و تری‌پپتیدهایی مانند His-Ile،Tyr-Phe  و Leu-Gly-Leu با جرم مولکولی بین 189 تا 499 دالتون بودند. علاوه بر این، چندین آمینواسید منفرد از جمله تیروزین، تریپتوفان، آرژنین، آدنوزین، و هیپوگزانتین نیز شناسایی شدند. در مجموع، این مطالعه نشان داد که اسپیرولیناپلاتنسیس و کلرلاولگاریس منابع ارزشمندی برای تولید پپتیدهای زیست‌فعال با خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدپیری هستند و می‌توانند در توسعه محصولات دارویی، غذایی و آرایشی-بهداشتی نوین مورد استفاده قرار گیرند.