رییس سازمان حفاظت محیط زیست:
دانشگاهها به سمت حکمرانی دادهمحور و اقتصاد چرخشی حرکت کنند
دکتر شینا انصاری در چهارمین همایش ملی دانشگاه سبز گفت: دانشگاه سبز صرفاً مجموعهای از پروژههای فنی نیست، بلکه تغییر نگاه به منابع، فناوری و مسئولیت اجتماعی دانشگاه است.
در چهارمین همایش ملی دانشگاه سبز که ۲۸ بهمن ما به میزبانی دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد، دکتر شینا انصاری با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد دانشگاهها به سوی مدیریت پایدار، دانشگاه سبز را فراتر از یک عنوان تشریفاتی دانست و آن را ضرورتی حکمرانی در شرایط کنونی کشور عنوان کرد.
وی در ابتدای سخنان خود از مجموعه مدیریت دانشگاه، رئیس دانشگاه و برگزارکنندگان همایش قدردانی کرد و این رویداد را نه صرفاً یک گردهمایی علمی، بلکه «میدان گفتوگوی واقعی میان دانشگاه و نظام تصمیمسازی» توصیف کرد؛ گفتوگویی که در صورت تداوم میتواند مسیر توسعه پایدار را از سطح ایده به سطح برنامه و اقدام ارتقا دهد.
دکتر انصاری با اشاره به شرایط محیطزیستی کشور گفت: تغییرات اقلیمی، خشکسالی، فشار بر منابع آب، امواج گرمایی و محدودیت ظرفیتهای طبیعی، ضرورت بازنگری در الگوی توسعه را دوچندان کرده است. به گفته وی، دانشگاهها بهعنوان «شهرهای کوچک» با زیرساختها، مصرف انرژی و تولید پسماند، و در عین حال بهعنوان نهادهای اثرگذار بر فرهنگ، فناوری و سیاستگذاری، باید پیشگام مدیریت پایدار باشند.
آب؛ نخستین حلقه مدیریت سبز
وی مدیریت آب و پساب را نخستین محور دانشگاه سبز دانست و تأکید کرد: در اقلیم ایران، هیچ راهبرد سبزی بدون توجه به آب معنا ندارد. او خواستار ارتقای مدیریت آب از سطح توصیههای عمومی به نظامهای مشخص حسابداری و ممیزی آب شد و اقداماتی نظیر کاهش نشتی، اصلاح الگوی مصرف و استفاده هدفمند از پساب تصفیهشده برای آبیاری فضای سبز را ضروری برشمرد.
پسماند و اقتصاد چرخشی
دکتر انصاری در ادامه به موضوع پسماند اشاره کرد و گفت دانشگاهها مسئولیتی دوگانه در مدیریت پسماندهای عادی و آزمایشگاهی دارند. وی تأکید کرد دانشگاه سبز بدون حرکت به سمت اقتصاد چرخشی شکل نمیگیرد و پسماند باید بهعنوان جریانی قابل مدیریت و حتی ارزشآفرین دیده شود.
فضای سبز، انرژی و حملونقل پایدار
وی طراحی فضای سبز بر پایه منطق اکولوژیک، استفاده از گونههای بومی، کاهش چمنکاریهای پرمصرف و مدیریت بهینه آبیاری را از الزامات پایداری برشمرد.
در حوزه انرژی نیز توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه سامانههای خورشیدی پشتبامی، و استقرار نظامهای پایش و مدیریت مصرف را گامی مهم در کاهش انتشار گازهای گلخانهای دانست.
دکتر انصاری همچنین بر توسعه حملونقل سبز در پردیسهای دانشگاهی، گسترش مسیرهای پیاده، کاهش استفاده از خودروهای تکسرنشین و بهبود ناوگان سرویس تأکید کرد و آن را عاملی در ارتقای سلامت و کاهش ردپای کربن عنوان کرد.
نقش فناوری و حکمرانی دادهمحور
به گفته وی، تحقق دانشگاه سبز بدون بهرهگیری از فناوریهای نوین ممکن نیست. ایجاد سامانههای تصمیمیار، استفاده از حسگرها و اینترنت اشیا برای پایش مصرف آب و انرژی و انتشار منظم گزارشهای عملکرد، از جمله اقدامات کلیدی در این مسیر است.
شاخصمحوری و گزارشدهی مستمر
دکتر انصاری پیشنهاد کرد هر دانشگاه «برنامه اقدام دانشگاه سبز» با اهداف کمی و زمانبندی مشخص تدوین کند. این برنامه باید بر شاخصهایی مانند میزان مصرف آب، شدت مصرف انرژی، سهم انرژیهای تجدیدپذیر، درصد بازیافت پسماند و شاخص حملونقل پایدار استوار باشد و گزارش پیشرفت آن سالانه منتشر شود.
وی در پایان تأکید کرد: دانشگاه سبز صرفاً مجموعهای از پروژههای فنی نیست، بلکه تغییر نگاه به منابع، فناوری و مسئولیت اجتماعی دانشگاه است.
وی همچنین بر آمادگی سازمان متبوع خود برای همکاری با دانشگاهها در حوزه پژوهش، تدوین استانداردها و تربیت نیروی انسانی متخصص تأکید کرد و ابراز امیدواری کرد حرکت ملی دانشگاههای ایران به سوی پایداری از سطح اقدامات جزیرهای عبور کرده و به یک رویکرد منسجم و نهادینه تبدیل شود.
