دکتر مختارانی، دبیر علمی همایش ملی دانشگاه سبز، آماری از روند برگزاری همایش ارائه داد و گفت: برای این دوره از همایش، بیش از ۲۰۰ دانشگاه و مرکز آموزش عالی دعوت شدند که از میان آن‌ها، ۱۰۶ دانشگاه، پژوهشکده، پژوهشگاه و پارک علم و فناوری در همایش ثبت‌نام کردند که از این تعداد حدود ۶۰ مرکز، فعالیت‌ها و دستاوردهای خود را در قالب پوستر به دبیرخانه ارسال کردند.

دبیر علمی همایش یکی از ویژگی‌های شاخص این رویداد را رعایت ملاحظات زیست‌محیطی عنوان کرد و افزود: تلاش کردیم تا حد امکان از چاپ و پرینت کاغذی خودداری کنیم و تمامی پوسترها به‌صورت دیجیتال و از طریق سیستم‌های مستقر در سالن ارائه شوند.

 وی با تأکید بر اینکه هر فعالیتی ردپای زیست‌محیطی خود را دارد، تصریح کرد برگزارکنندگان کوشیده‌اند این ردپا را به حداقل برسانند.

دکتر مختارانی همچنین به استقبال قابل توجه دانشگاه‌های خارج از مراکز استان‌ها اشاره کرد و گفت: «دانشگاه‌های مستقر در خارج از مراکز استان‌ها حضور و فعالیت بسیار چشمگیری داشتند و در برخی محور‌ها حتی از دانشگاه‌های بزرگ پیشی گرفتند. وی این موضوع را نشانه‌ای از گسترش نگاه مسئولانه به مدیریت سبز در سراسر کشور دانست.

وی در ادامه یکی از چالش‌های مطرح‌شده را نبود شاخص‌های مشخص برای مقایسه عملکرد دانشگاه‌ها در حوزه مدیریت سبز عنوان کرد و افزود: بسیاری از دانشگاه‌ها در زمینه‌هایی همچون مدیریت پسماند فعالیت دارند، اما نبود معیار‌های یکسان، ارزیابی دقیق و تعیین میزان پیشرفت هر دانشگاه را دشوار کرده است.

وی با اشاره به برگزاری چهار پنل تخصصی در حوزه‌های مدیریت مصرف انرژی، مدیریت پسماند، مدیریت مصرف آب و بازچرخانی فاضلاب و حکمرانی سبز، تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های مورد انتظار این دوره، تدوین شاخص‌هایی برای ارزیابی و مقایسه عملکرد دانشگاه‌ها در حوزه محیط زیست است؛ شاخص‌هایی که می‌تواند مبنای سنجش دقیق‌تر در دوره‌های بعدی همایش باشد.

در ادامه دکتر یوسف حجت رییس دانشگاه تربیت مدرس  با اشاره به وضعیت نگران‌کننده محیط‌زیست کشور و جهان، بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف و نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در تحقق توسعه پایدار تأکید کرد.

وی با اشاره به مصرف سه‌برابری ظرفیت زیستی در ایران تصریح کرد: در حالی که میانگین جهانی مصرف حدود دو برابر ظرفیت زمین است، در ایران این رقم به حدود سه برابر ظرفیت زیستی سرزمین رسیده است. به گفته وی، برای دستیابی به پایداری، کشور ناگزیر به کاهش جدی مصرف، به‌ویژه در حوزه انرژی و آب است.

دکتر حجت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نمونه‌هایی از اسراف در دانشگاه‌ها، بر ضرورت اصلاح رفتارهای فردی و سازمانی تأکید کرد.

وی با اشاره به دورریز مواد غذایی در سلف‌های دانشگاهی، این موضوع را نمونه‌ای از فاصله میان شعار و عمل در حوزه محیط‌زیست دانست و خواستار فرهنگ‌سازی جدی در این زمینه شد.

وی در ادامه به اقدامات دانشگاه تربیت مدرس در حوزه مدیریت سبز اشاره کرد و از اجرای طرح‌هایی مانند جمع‌آوری و استفاده مجدد از آب باران، مدیریت پسماند، تفکیک زباله، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و حفاظت از جنگل‌های تحقیقاتی خبر داد.

به گفته دکتر حجت، این دانشگاه موفق شده در نظام رتبه‌بندی دانشگاه‌های سبز (UI GreenMetric) در میان دانشگاه‌های کشور رتبه دوم و در سطح جهانی در میان حدود ۱۷۰۰ دانشگاه، در جمع ۱۰ درصد برتر قرار گیرد.

 

در ادامه رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی، تصریح کرد: تحقق مدیریت سبز در کشور بدون نهادینه‌سازی «اخلاق مهندسی» امکان‌پذیر نیست.

مهندس مقومی در این همایش با اشاره به سهم قابل توجه صنعت ساختمان در مصرف انرژی و تولید گازهای گلخانه‌ای اظهار داشت: حدود ۴۰ درصد مصرف انرژی کشور و نزدیک به ۳۸ درصد تولید گاز دی‌اکسیدکربن در جهان به حوزه ساختمان مربوط است، اما برای عبور از وضعیت موجود صرفاً پرداختن به آمار و ارقام کافی نیست و باید نگاه عمیق‌تری به ریشه‌های مسئله داشت.

وی با بیان اینکه در سال‌های اخیر اقدامات ارزشمندی در حوزه مدیریت سبز دانشگاه‌ها انجام شده است، افزود: گزارش‌های ارائه‌شده در این همایش امیدبخش است، اما دانشگاه‌ها نقشی فراتر از اجرای دستورالعمل‌ها دارند و آن، تربیت انسان‌های مسئول و اخلاق‌مدار است.

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان با اشاره به ضرورت اصلاح ساختارها گفت: اصلاحات صرفاً اداری و ساختاری ما را به تحول واقعی نمی‌رساند. برای دستیابی به جایگاه مطلوب در منطقه و جهان، نیازمند جهشی در حوزه آموزش، پژوهش و حکمرانی هستیم.

وی بر تقویت تعامل میان سازمان نظام مهندسی ساختمان، دانشگاه‌ها، وزارت علوم و سایر نهادهای مرتبط تأکید کرد و افزود: باید از ظرفیت اعضای هیئت علمی، نخبگان و حتی دانشجویان در شوراهای راهبری و گروه‌های تخصصی استفاده شود تا ارتباط میان دانشگاه و بدنه حرفه‌ای کشور تقویت گردد.

مهندس مقومی با اشاره به برخی مشوق‌های تعریف‌شده در حوزه ساختمان سبز اظهار داشت: در برخی شهرها مشوق‌هایی برای طراحی ساختمان سبز پیش‌بینی شده، اما به دلیل نبود نظام پایش و ارزیابی، این مشوق‌ها گاه به انحراف می‌رود و بهره‌برداران نهایی از منافع واقعی آن بهره‌مند نمی‌شوند. این موضوع نیازمند رصد و بازنگری جدی است.

پیشنهاد محوری: الزامی شدن درس اخلاق مهندسی

وی در بخش مهمی از سخنان خود پیشنهاد داد به جای تمرکز صرف بر شاخص‌های فنی مانند نصب پنل‌های خورشیدی، موضوع «اخلاق مهندسی» به‌عنوان یک درس الزامی در رشته‌های مرتبط گنجانده شود.

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان تأکید کرد: در بسیاری از کشورهای پیشرفته، اخلاق مهندسی جایگاه ویژه‌ای در نظام آموزشی دارد، در حالی‌که در کشور ما به دلیل نبود سرفصل الزامی، این حوزه مغفول مانده است. اگر دانشجویان با مبانی اخلاق حرفه‌ای و نحوه مدیریت تعارض منافع آشنا شوند، بسیاری از چالش‌های اجرایی و حرفه‌ای برطرف خواهد شد.

وی افزود: مدیریت سبز از یک تکلیف اداری باید به یک باور درونی تبدیل شود و این تحول از دانشگاه آغاز می‌شود. دانشگاه سبز، انسان سبز تربیت می‌کند و انسان سبز با تکیه بر وجدان حرفه‌ای، حتی در نبود ناظر نیز درست عمل می‌کند.

تأکید بر جهش در آموزش، پژوهش و حکمرانی

مهندس مقومی با اشاره به شرایط نگران‌کننده حوزه انرژی و محیط زیست گفت: آمارهای ارائه‌شده نشان می‌دهد در مرز بحران قرار داریم و بدون یک جهش واقعی در سیاست‌گذاری، آموزش و اجرای پروژه‌های عمرانی، با وضعیت دشوارتری در سال‌های آینده مواجه خواهیم شد.

وی خواستار جهت‌دهی پژوهش‌های دانشگاهی به سمت مسائل کاربردی، تقویت همکاری‌های مشترک با سازمان‌های حرفه‌ای و اصلاح رویکردهای مدیریتی در حوزه مدیریت سبز شد.

در پایان، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان ابراز امیدواری کرد که این همایش آغازگر حرکتی منسجم میان وزارت علوم، سازمان حفاظت محیط زیست، دانشگاه‌ها و سازمان نظام مهندسی ساختمان برای الگوسازی در حوزه مدیریت سبز و تحقق پیشرفت پایدار کشور باشد.

 

دکتر اسماعیلی ساری رییس پیشین دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی به عنوان دیگر سخنرانی این مراسم، به ارائه گزارشی از فعالیت های دانشکده در حوزه مدیریت سبز پرداخت و پروژه های استحصال آب از باران، تهیه اطلس تنوع زیستی در جنگل های هیرکانی برای اولین بار و پروژه بازوحشی سازی مرال ها را تشریح کرد.

بازدید از غرفه های نمایشگاه جانبی، ارائه تجربیات و دستاوردهای مدیریت سبز از سوی دانشگاه های مختلف،برگزاری پنل های مدیریت مصرف انرژی، مدیریت مصرف آب، مدیریت پسماند و حکمرانی سبز ، قرائت بیانیه و معرفی میزبان پنجمین همایش دانشگاه سبز ،اهدای تندیس و لوح تقدیر به نماینده دانشگاه­های برتر از دیگر برنامه های این همایش یک روزه است. 

گفتنی است در حاشیه این همایش، نمایشگاهی از دستاوردهای دانشگاه‌های کشور از جمله صنعتی شریف، الزهرا (س)، زنجان، رازی کرمانشاه، شیراز، فردوسی مشهد و امام صادق (ع) با موضوع دانشگاه سبز برپا شده است.