کنار هم، در روزهای سخت

دکتر فروغ اسرافیلیان

مشاور امور بانوان و خانواده و مدیر گروه روانشناسی

 

این روزها بسیاری از ما با حس‌هایی روبه‌رو هستیم که شاید کمتر در زندگی روزمره تجربه‌شان کرده بودیم؛ نگرانی، بی‌قراری، حساس‌تر شدن نسبت به خبرها، یا حتی خستگی ذهنی از حجم اتفاقاتی که در اطراف‌مان جریان دارد. طبیعی است که در چنین شرایطی حال دل آدم‌ها کمی ناآرام‌تر شود. وقتی فضای بیرون پر از خبر و ابهام است، ذهن هم بیشتر درگیر می‌شود و احساسات شدت بیشتری پیدا می‌کنند.

مهم است که بدانیم این واکنش‌ها غیرعادی نیستند. انسان وقتی با شرایط پرتنش روبه‌رو می‌شود، به طور طبیعی تلاش می‌کند خود را با آن وفق دهد. گاهی این تلاش به شکل نگرانی، گاهی به شکل حساسیت بیشتر، و گاهی هم به شکل خستگی یا نیاز به سکوت و فاصله گرفتن از شلوغی‌ها دیده می‌شود. شناختن و پذیرفتن این حالت‌ها می‌تواند اولین قدم برای مراقبت بهتر از خودمان باشد.

در چنین روزهایی، شاید بیش از هر زمان دیگری لازم باشد یادمان بیاید که ما موجوداتی اجتماعی هستیم و کنار هم بودن می‌تواند بخشی از فشارها را سبک‌تر کند. گفت‌وگوهای ساده، احوال‌پرسی‌های کوتاه، یا حتی چند دقیقه نشستن کنار کسی که برایمان مهم است، می‌تواند احساس امنیت و آرامش بیشتری ایجاد کند. گاهی همین حضورهای کوچک، اثرهای بزرگی بر حال دل آدم‌ها می‌گذارند.

در کنار توجه به یکدیگر، مراقبت از خود نیز اهمیت زیادی دارد. ذهن ما اگر دائماً در معرض خبرهای نگران‌کننده قرار بگیرد، فرصت آرام شدن پیدا نمی‌کند. گاهی لازم است آگاهانه فاصله‌ای از جریان مداوم خبرها بگیریم، چند نفس عمیق بکشیم، کمی قدم بزنیم، یا زمانی را به کاری اختصاص دهیم که حال‌مان را بهتر می‌کند. خواب کافی، خوردن غذاهای منظم، و حفظ تا حد ممکن نظم روزانه، کمک می‌کند ذهن و بدن ما تعادل بیشتری پیدا کنند.

در این میان خوب است به این نکته هم توجه کنیم که هرکس ممکن است به شکل متفاوتی با شرایط سخت روبه‌رو شود. برخی افراد دوست دارند بیشتر صحبت کنند و نگرانی‌هایشان را با دیگران در میان بگذارند. برخی دیگر ترجیح می‌دهند کمتر درباره آن حرف بزنند و در سکوت آرام‌تر می‌شوند. بعضی‌ها ممکن است سؤال‌های زیادی داشته باشند و برخی دیگر بیشتر به حضور آرام اطرافیان نیاز داشته باشند. درک این تفاوت‌ها کمک می‌کند با مهربانی و صبوری بیشتری کنار هم باشیم.

دانشگاه‌ها و محیط‌های علمی همواره فراتر از یک فضای آموزشی صرف بوده‌اند؛ جایی برای گفت‌وگو، همراهی و حمایت انسانی. در چنین روزهایی نیز این همراهی می‌تواند معنای بیشتری پیدا کند. توجه به حال یکدیگر، شنیدن بدون قضاوت، و ایجاد فضایی امن برای بیان احساسات، می‌تواند به حفظ آرامش جمعی کمک کند.

در روزهای پیش رو تلاش خواهیم کرد در قالب یادداشت‌هایی کوتاه و صمیمانه، درباره جنبه‌های مختلف این همراهی بیشتر صحبت کنیم؛ درباره اینکه چگونه می‌توانیم روابط‌مان را در شرایط پرتنش سالم‌تر نگه داریم، چگونه در خانواده‌ها نقش حمایتگرانه‌تری داشته باشیم، چگونه با کودکان و نوجوانان درباره این شرایط گفت‌وگو کنیم، و چگونه مراقب سالمندان و عزیزانی باشیم که ممکن است آسیب‌پذیرتر باشند.

اما پیش از پرداختن به همه این موضوع‌ها، شاید مهم‌ترین یادآوری همین باشد:

هیچ‌کدام از ما در این مسیر تنها نیستیم. وقتی آدم‌ها با مهربانی بیشتری به هم نگاه می‌کنند، وقتی کمی بیشتر به حال دل یکدیگر توجه می‌کنند، عبور از روزهای سخت آسان‌تر می‌شود.

شاید نتوانیم همه اتفاقات بیرون را کنترل کنیم، اما می‌توانیم انتخاب کنیم که در کنار هم، آرام‌تر، مهربان‌تر و مسئولانه‌تر با این روزها روبه‌رو شویم.

بیایید در این روزها، کمی بیشتر مراقب دل‌های خود و یکدیگر باشیم.